Kendine Yeterli Toplum: Yerellik, Doğayla Uyumlu Tasarım ve Permakültür

_MG_3273

Yeryüzünü korumak

İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak

Tüketimi ve nüfusu sınırlandırmak

Fazlalığı paylaşmak ya da yeniden yatırım yapmak 

Permakültürün ilk önceliği kendi yaşamlarımız ve çocuklarımızın yaşamları için sorumluluk almaktır. Permakültür tasarımcıları olarak işimiz tüm sistemin temel ihtiyaçları karşılanmadan enerjinin kaybına engel olmaktır. Bu yeryüzünün korunmasını, insanların ihtiyaçlarının karşılanmasını, fazlalığın paylaşılmasını ve tüketimin ve nüfusun sınırlandırılmasını gerektirir. Şu anda varolan yaşam sistemlerinin gelecekte hayatta kalışı rekabet değil işbirliği temeline bağlıdır.

Mollison Permakültür Prensipleri

Gözlem – İyi planlanmamış gereksiz işgücü yerine doğal sistemleri uzun uzun gözlemleyin.

Kaynak – ürün alımına destek olan enerjinin biriktirilmesi. Permakültür tasarımcısının işi ev, yaşam alanı, şehir ya da kırsal alandaki herhangi bir sistemde yararlı enerji birikimini maksimuma çıkarmaktır.

Problem çözümdür – Problem biziz, çözüm de biziz. Permakültürde odak sınırlamaları kaynağa dönüştürmektir.

Kirlilik kullanılmamış kaynaktır – Kaynaklar, sistemin bu kaynakları verimli olarak kullanma kapasitesinin üzerinde sisteme eklenirse, sistemin düzeni bozulur ve kaos olur. Sonuç olarak dengesizlikler ortaya çıkar. Mesela çok fazla gri su ya da çok fazla gübre toprakta fazla besin birikimine yol açabilir; bu da bitkilerin besinlere erişimini engeller.

Sistemin faydalı çıktıları – Tasarım sonucu üretilen, biriktirilen, korunan, tekrar kullanılan ve dönüştürülen enerji fazlasının toplamı. Sistem büyümek, çoğalmak ve bakımı için gereken enerjiyi kendi için sağladıktan sonra enerji fazlası oluşur.

Biyolojik kaynaklar –  Yaşayan sistemlerde kompleksite zamanla artar ve canlılar arasındaki ilişki gittikçe daha birbirini destekler hale gerli. Biyolojik zekayı kullanın ve koruyun.Mesela doğal hayatı, arıları, kuşları, solucanları, bakterileri, öredekleri, tavukları, domuzları, inekleri, örümcekleri, kurbağaları dahil edeceğiniz bütüncül böcek kontrolü. Toprağınızın verimine ve bakımına bu varlıkların doğal yollardan yardımcı olacakları bir plan yapın, böylece insan ve teknolojik iş yükünü azaltmış olursunuz. 

Elinizdeki/yaşam alanınızdaki kaynakları kullanın – Tasarım yapacağınız alanda hangi kaynakların olduğunu ve hangi kaynakların sisteme doğal alarak girdiğini farkedin ve bunları maksimumda kullanın. Mesela, göletlerle, gri su sistemiyle, çatılardan ve yüzeylerden yağmur suyu hasadı yaparak suyu alanda tutmak ve tekrar tekrar kullanmak. Güneş, rüzgar, insan, biyolojik kaynakların kullanımını maksimuma çıkarın.

Bir kalori içeri, bir kalori dışarı – Güneş tüm yaşam süreçlerinin kaynağıdır. Her mevsimde belli miktarda bir büyüme gerçekleşir. Ağaçları ve otları keserek, yabani otları temizleyerek, hayvan (et için inek ve koyun) besleyerek aslında topraktaki mineralleri tüketmiş oluruz. Hasat sırasında kaybolan mineralleri ve besinleri yerine koyacak çözümler bulmalıyız. Mesela, toprak oluşturmak, organik materyallerle compost yapmak, sisteme getirdiğimiz materyallerin yaşam döngüsünü öğrenmek. Arazide mümkün olduğunca çok biyokütle bulundurun.

Enerji Geridönüşümü – Bir sistemin çıktıları o sistemin ihtiyaçlarını gidermek üzere tasarlanır.

Geri dönüş kanunu – Her ne alırsak geri vermeliyiz. Her obje yerine konacak objeyi sağlamalıdır. Döngülerin devamı = sürdürülebilirlik. 

Her ögenin pek çok fonksiyonu vardır – Planlarımıza dahil ettiğimiz her ögenin kaç fonksiyondan faydalanabiliriz? Sisteminize dahil ettiğiniz her elementi öyle bir konumlayın ki pek çok fonksiyonu birden olsun. Mesela, bir gölet serinlik sağlar, ördeklere, balıklara ve su bitkilerine yaşam alanı sağlar ve daha zengin bir habitat oluşturur. Ayrıca sulama, yangından korunma ev ev işleri için kullanılabilecek yağmur suyunu toplar. Bir göletten alınabilecek killi toprak bina, duvar, bank, fırın yapımında ve sıva için kullanılabilir. Meyve veren bir çalı bitki, gıda sağlar, çit olarak kullanılır, yabani hayvanlar için yem ve arılar için polen kaynağıdır.  

Her fonksiyon birden fazla öge tarafında desteklenir –  Önemli fonksiyonların birden fazla öge tarafından desteklenmesi planlanırsa, herhangi bir ögenin o fonksiyonu yerine getirememesi durumunda diğerleri aynı fonksiyonu yerine getirir. Mesela enerji ihtiyacı için farklı enerji kaynaklarını kullanmak.

Ögeleri birbirleriyle ilişkilendirerek konumlandırma – Bağlantıları gözlemleyin. Ögeleri birbirleriyle ilişki kurabilecekleri şekilde konumlandırın. Bir sistemdeki bileşenler birbirlerinden bağımsız değil, ilişki halinde değerlendirilir. Mesela, ağaçlar konumlarına göre rüzgarı kesmek için, bir gölet serinlik, yangından korunma ya da sulama için konumlandırılabilir.

Çeşitlilik – Sürdürülebilir sistemler zamanla olgunlaştıkça daha çeşitlilik içerir hale gelirler. Bir sistemdeki ögelerin sayısı ögelerin arasındaki fonksiyonel ilişkiler kadar önemli değildir. . 

Yerele odak – “Global düşün, yerel hareket et”. Gıdanızı yetiştirin, tohumlarınızı koruyun, yerel ekonomiyi destekleyin, komşularınızla işbirliği yapın.

Stoklama – Ögeler arasında dengeyi sağlayarak bir ögenin diğerlerinden daha baskın olmasını engelleyin. Bir sistemin bütünün ihtiyaçlarını karşılamak için o sistemde bir ögeden ne kadar olmalıdır? Daha çok her zaman daha iyi değidir. Mesela bir gölette çok fazla balık yetiştirmek balıkların boyutlarının küçük kalmasına yol açacaktır.

Fonksiyonları istifleme – Bu prensibin iki anlamı vardır. 1. Her ögenin birden fazla fonksiyonu olması. 2. Çok katmanlı bahçe tasarımı. Mesela çardakta asma yetiştirmek.

Evrimde ardışıklık – Sistemde bazı ögeler diğer ögelerin oluşumu için gerekli koşulları hazırlarlar.

Bir sistemin çıktıları teorik olarak limitsizdir. – Kaynakları sınırsız çeşitlilikle kullanmanın tek sınırı tasarımcının bilgisi ve hayal gücüdür.

Doğanın döngüleriyle işbirliği yapmak

Kenar – Kenarları optimize edin.

En az değişiklikle en büyük etkiyi yapın.

Ekim stratejisi – ilk yerel bitkiler, sonra daha önceden denenmiş egzotik bitkiler, en son çok küçük ölçekli ve gözlem yaparak daha önce denenmemiş egzotik bitkiler ekilir.

Küçük ölçekli yoğun sistemler – Küçük başlayın ve yüksek verim veren, idare edilebilir bir system yaratın. Küçük başladığınızda yapacağınız hataların etkisi de daha az olacaktır.

Kontrolü bırakmak – başarılı bir tasarımın sonucu kendi kendini idare edebilen bir sistemdir.

Herşey kendi bahçesini yaratır – tüm organizmalar çevrelerini kendi yararları için değiştirirler.

Uygun teknoloji – Bir durumda uygun olan bir şey diğer bir durumda uygun olmayabilir. Permakültür prensipleri enerji verimliliği, yemek pişirmek, aydınlatma, ulaşım, ısıtma, atık yönetimi, su ve diğer enerji ihtiyaçlarına uygulanabilir. 

Holmgren Permakültür Prensipleri 

  • Gözlemle ve etkileşime gir
  • Enerjiyi yakala ve muhafaza et (biriktir)
  • Verim alın.
  • Kendi kendinizi yönetin ve geribildirim kabul edin.
  • Yenilenebilir kaynakları ve hizmetleri kullanın ve değerlerini bilin.
  • Atık üretmeyin.
  • Kendini tekrar eden modellerden detaylara doğru tasarım yapın.
  • Ayırmaktansa tümleştirin
  • Küçük ve yavaş çözümleri kullanın.
  • Çeşitliliği kullanın ve değerini bilin.
  • Kenarları kullanın ve marjinal olanın değerini bilin.
  • Değişime yaratıcı şekilde yanıt verin ve değişimden istifade edin.

http://surdurulebiliryasam.wordpress.com/permakulturist/

Reklamlar

Comments on: "Permakültür Prensipleri ve Etiği – Hazırlayan: Filiz Telek" (2)

  1. ERGİN DUYGU said:

    Guzel bir kaynak olmus, emegi gecenleri kutlarim.

  2. Tesekkuler mesajiniza ve tesvik etmenize…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Etiket Bulutu

%d blogcu bunu beğendi: